สะเดามีชื่อสามัญที่เรียกกันทั่วไปหรือชื่อพื้นเมืองว่า Neem,Nim, Margosa, Yepa, Tamaka สำหรับชื่อท้องถิ่นในเมืองไทยเรียกแตกต่างกันไป คือ สะเดาบ้าน (ทั่วๆไป) เดา กระเดา (ภาคใต้) สะเลียม (ภาคเหนือ) อยู่ในวงศ์ Meliaceae จะพบขึ้น ในป่าแล้งทั่วไป ในประเทศอินเดีย ปากีสถาน ศรีลังกา มาเลเซีย อินโดนีเซียและพม่า ประเทศ แถบอาฟริกาได้มีการนำไม้สะเดาเข้าไปปลูกเป็น สวนป่าตามบริเวณพื้นที่แห้งแล้งอย่างกว้างขวาง เช่น ซูดาน มาลาวี ซิมบับเว แทนซาเนีย แซนซิบา ไนจีเรีย และกานา เป็นต้น สะเดาเป็นไม้ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ เรือนยอด เป็นพุ่มหนาทึบตลอดปี ให้ร่มเงาดีมีระบบรากหยั่งลึก ชอบแสง มีช่วงลำต้นสั้น เรือนยอดแผ่กว้างรูปไข่ เปลือกไม้ค่อนข้างหนา สีน้ำตาลเทาหรือเทาปนดำ แตกเป็นร่องตื้นหรือเป็นสะเก็ดยาวๆ เยื้องสลับกัน ไปตามความยาวของลำต้น แก่นไม้ มีสีน้ำตาลแดง มีความแข็งแรงและทนทานมาก เปลือกของกิ่งจะ ค่อนข้างเรียบ ใบสีเขียวเข้ม หนาทึก ขอบใบหยักเล็กน้อยหรือเกือบเรียบ ใบเรียงตัวแบบสลับใบย่อยเรียงตัวแบบตรงกันข้าม ในบริเวณพื้นที่ที่มีความแห้งแล้งจัด ไม้สะเดาจะทิ้งใบที่อยู่เฉพาะส่วนล่างๆ ประมาณเดือนมกราคมถึงเดือนมีนาคม และใบใหม่จะผลิขึ้นมา อย่างรวดเร็วในช่วงเดือนมีนาคมจนถึงเมษายน ช่วงนี้สะเดาจะแทงยอดอ่อนพุ่งขึ้นไปอย่าง รวดเร็ว และออกดอกระหว่างเดืนอธันวาคม ถึงมีนาคมเป็นช่อโตตามง่ามใบตอนปลายกิ่ง ดอกเล็ก สีเทามีกลิ่น หอมอ่อนๆ มีกลีบดอก และกลีบเลี้ยงอย่างละ5 กลีบ และผลจะสุก ระหว่างเดือนมีนาคมถึงมิถุนายนแล้วแต่ สภาพท้องที่ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือจะ แก่เร็วกว่าภาคกลาง ผลสะเดามีลักษณะคล้ายผลองุ่นมีขนาดยาว 1-2 เซนติเมตร และกว้างประมาณ 1 เซนติเมตร ผล สุกมีสีเหลืองอมเขียว จะมี 1-3 เมล็ดในแต่ละผล ลักษณะจะกลมรี มีรสหวานเล็กน้อย เมล็ดจะมี ผิวค่อนข้างเรียบหรือแตกเป็นร่องเล็กๆ ตามยาว ผิวสีเหลืองซีดหรือสีน้ำตาลลักษณะกลมรี ในต้น หนึ่งๆ จะให้เมล็ดโดยเฉลี่ยประมาณ 50 กิโลกรัม เมล็ดมีน้ำมันประมาณ 45 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนัก มีการสูญเสียความมีชีวิตรวดเร็วมากไม่สามารถ เก็บไว้ได้นานนัก ไม้สะเดาจะให้เมล็ดเมื่ออายุ ประมาณ 5 ปี มีระบบรากที่แข็งแรงกว้างขวาง และหยั่งลึก  เปลือกสะเดา ผลสะเดา ดอกสะเดา
Source :
เส้นทาง : สารบัญ  ผ่าเพชรพระอุมาพืชฯ ต้นสะเดา
|
