เรื่องจากปก

  • ที่มา: คัดลอกจาก
  • หนังสือ 'โลกนวนิยาย' รายสัปดาห์
  • ฉบับที่ 12 ประจำวันที่ 29 – 4 เมษายน 2539
  • ราคา 30 บาท
  • สำนักงาน โลกนวนิยาย
    ( สำนักพิมพ์ ณ บ้านวรรณกรรม ในปัจจุบัน)

หน้า -7-

เรื่องจากปก

-1-

ครั้งหนึ่ง เมื่อไม่นานมานี้….
ใครคนหนึ่งเอ่ยถาม 'พนมเทียน' ว่า….
'ลูกผู้ชาย' ในสายตา 'พนมเทียน' นั้น เป็นอย่างไร
ผู้ถูกถาม ยิ้มน้อยๆ พยักหน้าเยิบ และตอบโดยพลัน!!
"…………"

(อ๊ะ…อย่าเพิ่งทุรนทุรายใจร้อนสิ ท่านผู้อ่านที่เคารพรัก คำตอบนี้มิได้อยู่ในสายลมดอก หากมีอยู่ในบทสัมภาษณ์ 'พนมเทียน' พลิกไปอ่านได้ที่หน้า 66-70 นั่น ต่างหากเล่า)

เพราะในมุมของ 'เรื่องจากปก' นี้จุดสนใจของเรา มิได้อยู่แค่เพียง เนื้อหาคำตอบอันรวบรัดชัดถ้อยเท่านั้น แต่ยังสนใจใน 'ความรวดเร็ว' ของการให้คำตอบด้วย
สนใจในอากัปกิริยาของ 'พนมเทียน' ที่แสดงเขาโดยชัดเจนว่า เขามิจำเป็นต้องใช้เวลาเรียบเรียงหรือตกแต่งถ้อยคำเลย เขาตอบเร็วราวว่า คำ 'ลูกผู้ชาย' นี้ ตกผลึกอยู่ในใจคนชื่อ 'พนมเทียน' อยู่แล้ว

ความสัมพันธ์ ระหว่าง 'พนมเทียน' กับ 'ลูกผู้ชาย' มิได้ก่อตัวขึ้น โดยการเริ่มต้นเขียน 'เพชรพระอุมา' เมื่อ พ.ศ. 2507 อย่างเด็ดขาด
เพราะก่อนหน้านั้น 'พนมเทียน' ก็มี เล็บครุฑ, ฑูตนรก, ปฐพีเพลิง ฯลฯ ทั้งหลายอยู่บนแผงหนังสือแล้ว
แต่ละเล่ม ล้วนแต่เป็นลีลาหลายหลากของลูกผู้ชาย
ดังนั้น 'เพชรพระอุมา' จึงเป็นเพียงสลักตัวใหญ่ที่ตอกตรึง ย้ำให้ความสัมพันธ์ของสองสิ่งแนบแน่นชัดเจน ประหนึ่งเป็น 'เงา' ของกันและกัน

'พนมเทียน' กับ 'ลูกผู้ชาย'
หากแต่ในภาพเดียวกันนี้….
เมื่อมองจากอีกมุมหนึ่ง ก็อาจพบเห็น 'คำถาม' สะดุดสะดุ้งใจ
คำถามอันเกิดจาก 'ใจ' ของ 'ลูกผู้หญิง'

ถามว่า…แล้ว 'พนมเทียน' ให้ 'ใจ' กับ 'ลูกผู้หญิง' บ้างหรือไม่??
'พนมเทียน' มีความลึกซึ้งในความเป็น 'ลูกผู้หญิง' บ้างไหม??

คำถามนี้ ย่อม 'ต้อง' มีคำตอบ (ค่ะ)

-2-

ว.วินิจฉัยกุล เป็น 'ลูกผู้หญิง'
ไม่เพียงแต่เป็นผู้หญิง ว.วินิจฉัยกุล ยังเป็น 'นักเขียนหญิง' ผู้โด่งดัง สง่าผ่าเผย อยู่ในระนาบแถวหน้า ของโลกนิยาย เคียงบ่าเคียงไหล่ ทมยันตี, ศรีฟ้า ลดาวัลย์, โสภาค สุวรรณ และ กฤษณา อโศกสิน

เธอใช้นามปากกา 'ว.วินิจฉัยกุล' สำหรับงานเขียน นวนิยาย
ใช้ 'แก้วเก้า' กับงานนิยายประเภทลึกลับ จินตนาการ
และจะปรากฎนามจริง 'ดร.วินิตา ดิถียนต์' ดุษฎีบัณฑิตจาก Northern Colorado University ก็เฉพาะในงานเชิงวิชาการเท่านั้น

กับ 'โลกนวนิยาย' เพียงก้าวแรกของการทำงานร่วมกัน เธอเสนอรายงานพิเศษผ่า 'เพชรพระอุมา' ของ 'พนมเทียน' มอบเป็นบรรณาการแด่ผู้อ่านทุกท่าน

'เพชรพระอุมา' อันเป็นงานระดับ 'เพชร'
'เพชร' เป็นธาตุแกร่งที่สุดในโลก ใครจักกล้าผ่ามันได้
เพียงแค่คิดก็ละล้าละลัง มิทราบจะใช้อะไรเป็นเครื่องมือผ่า
ยังมิพักต้องพูดถึงใจที่พะว้าพะวงว่า 'พนมเทียน' จะยิ้มแย้มหรือขุ่นขึ้งอย่างไรหากมีใครแตะต้อง 'เพชร'

คำถามเหล่านี้ ล้วนระทึกรอคอยคำตอบ ( เช่นกัน…คำตอบมิได้อยู่ในสายลม )

-3-

'ดร.วินิตา ดิถียนต์' มิได้ใช้เฉพาะความกล้าเท่านั้นในการจับงานพิเศษชิ้นนี้ สิ่งที่เธอใช้มากกว่า คือความรักและชื่มชมใน 'เพชรพระอุมา' เป็นแรงบันดาลใจให้ 'ผ่า'
ใช้ความนอบน้อมและจริงใจต่อ 'พนมเทียน' เป็นเครื่องแสดงตัว
ใช้ความเป็นนักวิชาการผู้คลุกคลีข้อมูล เป็น บรรทัดฐาน
ใช้ความเป็นนักอ่าน และนักเขียน (ด้วยกัน) ช่วยเสริมวิเคราะห์
และขณะเดียวกันนี้
ผู้อ่านอย่างเราท่าน ก็ต้องใช้วิจารณญาณ พินิจ 'งาน' ของเธอไปพร้อมกัน
ที่สุดแล้ว…. เราอาจสงสัยว่า
ดร.วินิตา กำลังผ่า 'เพชรพระอุมา' จริงหรือ
หรือว่า เธอกำลังทำหน้าที่ ชี้ประกายแหลมคม ที่นายช่าง 'พนมเทียน' อุตส่าห์เจียระไน แต่ซุกซ่อนหลบเหลี่ยมไว้ใน 'เพชร' กันแน่

-4-

น่าแปลกที่เรื่องราวทั้งสองประการนี้ สามารถมองเป็นเรื่องเดียวกัน
นั่นคือ นัยของการ 'ซ่อน' ต่างๆของผู้เขียน
หากความหมายของ 'ลูกผู้ชาย' สามารถหาได้จาก 'เพชรพระอุมา' ไยจึงไม่พบความงดงามของ 'ลูกผู้หญิง' ในหนังสือเล่มเดียวกันนี้ด้วย
อย่ามองแค่ว่า 'เพชรพระอุมา' ใช้ 'ผู้ชาย' เป็นตัวเดินเรื่องอย่างเด็ดขาด
อย่าซาบซึ้งแค่ คุณสมบัติของ "แมน" กลุ่มนี้ อันเป็นที่ใฝ่ปองของเพศตรงข้าม
จริงอยู่ที่คนอย่าง 'รพินทร์ ไพรวัลย์' ได้สมญา 'สุภาพบุรุษไพร'
ม.ร.ว. เชษฐา ก็เป็น 'สุภาพบุรุษราชนิกูล'
แงซาย นั่นก็ 'ลูกผู้ชาย' เต็มแผง
กระทั่ง ไชยยันต์ ผู้หวั่นไหวง่าย ก็ทระนงเกินกว่าจะเอ่ยปากขอสตรีซึ่งมิได้รักตนแต่งงานด้วย

หากจะมองก็ขอให้มองตรงที่ สุภาพบุรุษเหล่านี้ (เว้นเพียงเชษฐา) ล้วนมีคนรัก
เป็นคนรักที่ควรค่าแก่ 'ความรัก' ทั้งสิ้น
หญิงใดก็ตาม หากควรค่าแก่ความรักของ 'ลูกผู้ชาย' ใช่หรือไม่ว่า หญิงนั้นย่อมเป็น 'ลูกผู้หญิง'
'เพชรพระอุมา' และ 'พนมเทียน' จึงไม่เพียงแต่มากมายรายลึกในความเป็นลูกผู้ชายเท่านั้น
แต่ยังสะท้อนเห็นตัวตน 'ลูกผู้หญิง' อันควรต่ออุดมคติอีกด้วย

-5-

กล่าวสำหรับ 'สมชาย ปานประชา'
ชื่อนี้อาจไม่คุ้นหูคุ้นตา เท่าเทียม 'งาน' ของเขา
ผลงานชิ้นล่าสุดของสมชาย คือ 'ภาพปก' โลกนวนิยาย ฉบับนี้
'สมชาย ปานประชา' เป็นหนุ่มใหญ่ชาวหน้าพระลาน เขาเป็นบัณฑิตจิตรกรรมฯ ศิลปากร รุ่นเดียวกับ 'วานิช จรุงกิจอนันต์'
ผ่านงานหนังสือบุกเบิกนิตยสาร 'GM' รุ่นแรกๆ เคียงข้าง 'ปกรณ์ พงษ์วราภา'
และทุกวันนี้มีความสุขกับการทำงานบางชิ้น ให้กับหน่วยงานในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี

สมชายพิถีพิถันในการเลือกทำงานศิลปะ อาศัยใจรักเป็นหลัก และต้องรักมากเท่านั้น จึงจะรับทำ 'ภาพปก'
ปก 'เพชรพระอุมา' ชิ้นนี้ เขาใช้เวลา 20 วัน
เป็น 20 วัน หลังจากรอคอยมากว่า 20 ปี

สมชายกล่าวว่า เขาตกหลุมรัก 'เพชรพระอุมา' มาตั้งแต่แรกได้อ่านในรูปเล่มพ็อกเกตบุ๊คบางๆในยุคโน้น อ่านไป in ไป มีภาพรพินทร์ ดาริน แงซาย และใครต่อใครสั่งสมก่อตัวในสมองและปลายนิ้ว

เมื่อลงมือทำงานนี้ สมชายเลือกใช้เทคนิคผสม ประกอบด้วยงาน แอร์บรัช (Air Brush), สีไม้ สีน้ำ สีอะครีลิก และดินสอดำ
เขาผสมเทคนิคแต่ละอย่าง เพื่อให้เกิดความหลากหลาย
สมชายเชื่อว่า การที่ 'พนมเทียน' สามารถ 'สร้าง' งานเขียนชิ้นใหญ่ระดับโลกชิ้นนี้ขึ้นมาได้ ก็เพราะฝีมือผสมกลมกลืนเช่นกัน

-6-

อะไรคือวัตถุดิบอันหลากหลายที่พนมเทียน นำมาสร้าง 'เพชรพระอุมา'
หนึ่งคือ ประสบการณ์ตรง อันโชกโชนไม่มีใครทาบได้ของเขา
หนึ่งคือ ประสบการณ์อ้อม ทั้งจากคำบอกเล่า และจากการค้นคว้าศึกษา นำทั้งสองส่วนหล่อหลอมในเตา 'เพชรหระอุมา'
ไม่แปลก หากมีผู้ตั้งข้อสังเกตว่า 'พล็อตใหญ่' ของ 'เพชรพระอุมา' ไม่ใช่ของใหม่
แต่ไม่อาจพูดได้เป็นอันขาดว่า 'รพินทร์ ไพรวัลย์' เป็นเพียง 'รพินทร์ หมายเลข 2' ในโลกนิยาย

ความรอบรู้ในวรรณคดี ประวัติศาสตร์ และอารยธรรมของ 'พนมเทียน' มีส่วนสำคัญที่ทำให้เขาเลือก 'บรรจุ' ข้อควรรู้ต่างๆ ให้ผู้อ่านได้อย่างแม่นยำและมีชีวิตชีวา

อย่างเช่นโศลกบทหนึ่งที่เขาเลือกมาใช้ สะท้อนความคิดและการรับรู้ของ 'ผู้ชาย' ที่มีต่อ 'ผู้หญิง' บทที่กล่าวว่า….

นำเอา….
 
"ความเปล่งปลั่งแห่งดวงจันทร์
ความอ่อนโค้งของเถาวัลย์
ความเกาะแนบแน่นของเถาไม้เลื้อย
ความอ่อนไหวของใบหญ้า
ความอ้อนแอ้นอรชรของต้นอ้อ
ความบานสะพรั่งของมวลดอกไม้
ความเบาหวิวของใบไม้
ความเรียวชะลูดของงวงช้าง
การชำเลืองแลแห่งตากวาง
การจับกลุ่มของหมู่แมลงผึ้ง
ความร่าเริงปีติของแสงอาทิตย์
การร่ำไห้ของกลุ่มเมฆ
ความโลเลไม่แน่นอนแห่งสายลม
ความหวาดกลัวของกระต่าย
ความหยิ่งลำพองของนกยูง
ความอ่อนนุ่มของทรวงอกนกแก้ว
ความแข็งแกร่งของเพชร
ความหวานล้ำของน้ำผึ้ง
ความทารุณของพยัคฆ์ร้าย
ความเร่าร้อนของเปลวไฟ
ความเยือกเย็นของหิมะ
การร่ำร้องของนกดุเหว่า
ความเจ้าเล่ห์ของนกกระยาง
ความซื่อสัตย์ของนกจากพราก…..
นำมารวมกันสร้างขึ้นเป็น 'สตรีเพศ…'
โศลกนี้มีบันทึกไว้ใน 'จันทเรขา' นิทานโบราณของอินเดีย (คัดตามสำนวนแปล กรุณา กุศลาศัย) พนมเทียน นำมาดัดแปลงใช้อย่างกลมกลืน โดยเฉพาะเมื่อเลือกให้ 'แงซาย' เป็นคนร่ายลำนำนี้ขึ้นมา เพราะแงซายเป็น อักษรศาสตร์บัณฑิต จากมหาวิทยลัยบอมเบย์? !

-7-

ความอุตสาหะอย่างเหมาะเจาะเช่นนี้ ของ 'พนมเทียน' มีอยู่ตลอด 3,200 หน้า ของ 'เพชรพระอุมา'
เป็นเสน่ห์อันยิ่งใหญ่
เป็นเสน่ห์ที่นุ่มนวลราวทรวงอกนกแก้ว
และทรงค่ายิ่งกว่าเพชร

(ภาพ ข้อมูล รวมทั้งkeyข้อมูล เอื้อเฟื้อโดย คุณสุวิชา)


เส้นทาง : สารบัญ สื่ออื่นๆ โลกนวนิยาย หน้านี้