หน้า - ๓ -
 
ศิลปะในการล่าสัตว์


พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องการเลือกที่ขัดห้างยิงสัตว์ไว้ในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ และสะท้อนให้เห็นความสำคัญของชัยภูมิสำหรับขัดห้างยิงสัตว์ไว้ ดังเหตุการณ์ตอนที่รพินทร์นำทุกคนถึงแอ่งน้ำเล็กๆ อาณาเขตไม่เกินร้อยตารางวา ด้านหนึ่งเป็นเชิงเขาสูงชันขึ้นไปสู่ป่าทึบ มีทางลงของด่านหลายทางมาบรรจบที่แอ่งน้ำตื้นๆ แห่งนี้ ห้างถูกขัดไว้บนกิ่งตะคร้อ ซึ่งมีชัยภูมิเหมาะสม สามารถมองเห็นปากด่านแทบทุกด้าน ข้อความที่แสดงให้เห็นความของชัยภูมิสำหรับขัดห้าง มีดังนี้
ห้างขัดไว้บนกิ่งตะคร้อ ภายใต้หลังคาธรรมชาติของซุ้มข่อยทึบ เยื้องกับบริเวณแอ่งน้ำ มีพันธุ์ไม้ประเภทกาฝากและเฟิร์น ขึ้นปกคลุมแทนบังไพรอย่างดี มิดชิด แนบเนียนชนิดที่แม้แต่คนเองถ้าไม่สังเกตให้ดีก็แทบจะไม่รู้ว่ามีห้างขัดไว้บนนั้น สูงจากพื้นประมาณ 15 ฟุต อยู่ในชัยภูมิเหมาะที่สามารถมองเห็นปากทางด่านแทบทุกด้าน และตลอดบริเวณแอ่งทุกมุมในระยะต่ำกว่า 20 เมตร

(ไพรมหากาฬ หน้า 508)

จากข้อความที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่า ชัยภูมิสำหรับขัดห้างยิงสัตว์นั้น จะต้องอยู่ใกล้แหล่งอาหารของสัตว์ และมีใบไม้ปกปิดเป็นอย่างดี อีกทั้งสามารถมองเห็นปากทางด่านที่สัตว์จะลงมากินน้ำ

พนมเทียนได้อธิบายลักษณะของการขึ้นนั่งห้างยิงสัตว์ไว้ในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ ว่าจะต้องปีนขึ้นไปโดยอาศัยเถาวัลย์เป็นบันได สะท้อนจากเหตุการณ์ตอนที่เชษฐา คัดเลือกพรานคุ้มกันให้กับน้องสาว คือพรานรพินทร์และขึ้นนั่งห้างที่ขัดไว้บนกิ่งตะคร้อ ข้อความที่แสดงให้เห็นความหมายบันไดเถาวัลย์ ดังความว่า
รพินทร์นำหล่อนมาใต้ห้างที่ขัดไว้ ต้นไม้และลำตันอันแข็งแรงของเถาวัลย์ เปรียบเสมือนเป็นบันไดธรรมชาติ ให้ปีนป่ายขึ้นไปสู่ห้างได้โดยไม่ยากเย็น แต่หมายความว่าจะต้องใช้ความระมัดระวังตามสมควร เขารีบปีนมาจากหล่อน พยักหน้าเป็นความหมายเตือนให้ปีนล่วงหน้า ขึ้นไปก่อน หญิงสาวเงยหน้าขึ้นสำรวจทางขึ้น แล้วหันกลับมามองดูหน้าถามว่า
" นี่ไม่ได้ทำบันไดไว้ด้วยหรอกรึ?"
" นี่เป็นห้างยิงสัตว์… ไม่ใช่ห้องชั้นบนในคฤหาสน์ คุณหญิงต้องปีขึ้นไป"

(ไพรมหากาฬ หน้า 512)

จากตัวอย่างที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้ผู้อ่านทราบว่าลักษณะขึ้นไปนั่งบนห้างนั้น จะต้องปีนเถาวัลย์ขึ้นไปอันเปรียบเสมือนบันไดธรรมชาติ

ลักษณะห้างยิงสัตว์ที่ปรากฏในนวนิยายเรื่องเพชรพระอุมา พนมเทียนสะท้อนให้เห็นว่า พรานต้องรู้จักชัยภูมิที่เหมาะสมสำหรับการขัดห้าง ขนาดของห้างและการขัดห้างสำหรับยิงสัตว์ อีกทั้งการจัดเตรียมสัมภาระที่จำเป็นสำหรับการนั่งห้าง สะท้อนผ่านเหตุการณ์ตอนที่ดารินปีนขึ้นไป อยู่บนห้างที่ขัดไว้บนกิ่งตะคร้อเรียบร้อยแล้ว ยืนสำรวจบริเวณห้าง และถามรพินทร์ว่าทำไมถึงขัดห้างแคบนัก รพินทร์ตอบว่านี่เป็นห้างยิงสัตว์ ข้อความที่แสดงให้เห็นลักษณะของห้างยิงสัตว์ ดังตัวอย่าง
บริเวณห้างเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า เนื้อที่จำกัดเขี่ยประมาณสองตารางเมตร ประกอบด้วยลูกห้างอันเป็นไม้ท่อนกลมได้ขนาดเสมอกัน ท่อนเท่าข้อมือ มัดตรึงด้วยเถาวัลย์มั่นคง แข็งแรงพอใช้ มีราวกั้นทั้งสี่ด้าน ประกอบด้วยกิ่งไม้บังไพรที่ตัดมาสะไว้และบางส่วนของกิ่งข่อยอันเป็นธรรมชาติเดิม มักกว้างพอสำหรับสองคนนั่งได้อย่างสบาย แต่แคบมาก ถ้าคนใดคนหนึ่งจะทอดตัวลงนอน เมื่อขึ้นมาถึงรพินทร์ก็จัดบริเวณห้างโดยไม่พูดคำใดๆ ทั้งสิ้น ปลดเป้หลังออก คลี่ผ้าใบหนา ผืนเล็กพอดีกับเนื้อที่ของพื้นห้าง ออกปูกับผิวอันขรุขระของลูกห้างไว้ คล้องกระติกน้ำกระติกกาแฟ และห่อเสบียง สำหรับเป็นอาหารค่ำไว้ที่ราวห้างด้านหนึ่ง จัดการผูกไฟฉายไว้ด้วยเชือกร่วมช่วงสั้นๆ โดยปลายอีกข้างหนึ่งมัดติดกับราวห้างป้องกันการพลั้งเผลอหล่นตกไปจากห้างในเวลากลางคืน วางไรเฟิลของตนเองไว้ที่ง่ามรองรับ

(ไพรมหากาฬ หน้า 513)

จากข้อความที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่า การขัดห้างยิงสัตว์นั้น มีเนื้อที่จำกัดประมาณสองตารางเมตร ประกอบด้วยลูกห้างมัดกับเถาวัลย์ มีราวทั้งสี่ด้าน มีกิ่งไม้บังไพร

เพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ พนมเทียนได้สะท้อนให้เห็นความรู้ข้อปฏิบัติในการนั่งห้างยิงสัตว์ สะท้อนผ่านเหตุการณ์ตอนที่รพินทร์บอกธรรมเนียมการนั่งห้างของตนเองให้กับดารินขณะอยู่บนห้างที่ขัดไว้บนกิ่งตะคร้อ ข้อความที่แสดงให้เห็นความหมายของธรรมเนียมการนั่งห้าง มีดังนี้
…ตามธรรมเนียมของผม คือ ถ้าคิดจะนั่งห้างกันแล้ว ผมไม่เคยนอนเลย ง่วงเข้าจริงๆ ก็นั่งหลับนกเอา พรานป่าหรือนักล่าสัตว์แท้จริงทุกคนเขาก็ทำอย่างผมนี้แหละ … การนอนอย่างสบายในเวลาดักยิงสัตว์ จะทำให้เราเผลอหลับไปโดยไม่รู้ตัว ตกอยู่ในฐานะประมาท กว่าจะรู้สึกตัวช้างก็อาจมารื้อห้างเราเสียแล้ว

(ไพรมหากาฬ หน้า 516)

จากตัวอย่างที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้ผู้อ่านเห็นว่าในการนั่งห้างยิงสัตว์นั้น เขาจะไม่นอนเลย การนอนหลับอย่างสบายอาจตกอยู่ในฐานะประมาท กว่าจะรู้สึกตัวอันตรายก็มาถึงตัวเสียแล้ว

พนมเทียน ได้กล่าวถึงความรู้การนั่งห้างไว้ว่าง ผู้เป็นพรานต้องรู้หลักปฏิบัติขณะขึ้นห้างยิงสัตว์ สะท้อนผ่านเหตุการณ์ตอนที่ดารินยิงกระทิงได้แล้ว บอกกับรพินทร์ว่าอยากจะลงไปดู รพินทร์จึงบอกธรรมเนียมของพรานป่าให้ดารินทราบข้อความที่แสดงให้เห็นความหมาย มีดังนี้
…ตามธรรมเนียมของพรานป่าทุกคน ลงได้ขึ้นห้างแล้วเขาจะไม่ลงจากห้างเป็นอันขาด จนกว่าจะรุ่งเช้า ยกเว้นในกรณีจำเป็นสุดขีด

(ไพรมหากาฬ หน้า 546)

จากตัวอย่างที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้ผู้อ่านเห็นว่าการขึ้นนั่งห้างของพรานป่า เมื่อขึ้นแล้วจะไม่ลงจากห้างเป็นอันขาดจนกว่าจะรุ่งเช้า ยกเว้นกรณีจำเป็น

พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องการเตรียมตัวขึ้นนั่งห้างไว้ในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ ได้สะท้อนภาพให้เห็นความสำคัญของการจัดเตรียมปัจจัยสำหรับการนั่งห้างยิงสัตว์ไว้ ดังเหตุการณ์ตอนที่รพินทร์เตือนดารินเรื่องการสูบบุหรี่และวิธีการทิ้งเถ้าถ่านของบุหรี่ ข้อความที่แสดงให้เห็นความหมายปัจจัยของการนั่งห้าง มีดังนี้
"…เรื่องบุหรี่ ถ้าไม่พยายามสูบได้เลยก็ดี แต่ถ้าจำเป็นอย่าทิ้งเถ้าหรือก้นลงไปข้างล่าง ปล้องไม้ไผ่ที่เจาะรู มัดอยู่ข้างราวห้างนั่น จะเป็นที่เขี่ยชั่วคราว ขยี้ให้ดับเสียก่อน แล้วทิ้งก้นลงไปทางรูที่เจาะนั้น"
" มีอะไรอีกล่ะ"
" เงียบที่สุด เท่าที่จะเงียบได้ คือปัจจัยสำคัญของการนั่งห้าง"

(ไพรมหากาฬ หน้า 526)

จากบทสนทนาที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่า ปัจจัยของการนั่งห้าง คือไม่ทิ้งสิ่งแปลกปลอมลงในผืนป่าที่ขัดห้างอยู่และก็เงียบ เท่าที่จะเงียบได้

การนั่งห้าง เป็นวิธีดักยิงสัตว์โดยทำห้างไว้บนต้นไม้ใกล้กับบริเวณสัตว์ชอบออกมาหากิน สามารถทำได้เพียงลำพัง หรือสองคนก็ได้ สะท้อนได้จากวิธียิงสัตว์จากห้าง นั่งห้างยิงช้าง เวลาที่ขึ้นนั่งห้าง นั่งห้างยิงเสือ พรานคุ้มกัน ชัยภูมิสำหรับขัดห้าง บันไดเถาวัลย์ ลักษณะห้างยิงสัตว์และการจัดสัมภาระ ธรรมเนียมกับการนั่งห้างของพราน ปัจจัยการนั่งห้าง

พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องศิลปะการล่าสัตว์ มาไว้ในนวนิยายเรื่องเพชรพระอุมา สะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้จากเหตุการณ์ไล่ราวเลียงผาให้พวกของเชษฐาดักยิง และการนั่งห้างยิงสัตว์ ดังนั้น วิธีการดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าในหมู่พรานล่าสัตว์ เขามีความรู้เกี่ยวกับวิธีล่าสัตว์แต่ละชนิดและปลอดภัยกับผู้ล่า เช่น สัตว์ร้ายหรือสัตว์ที่มีอันตราย จะใช้วิธีการล่าโดยนั่งห้างยิง ส่วนพวกเลียงผาหรือกวางใช้แบบวิธีไล่ราวหรือนั่งห้างยิงก็ได้



1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
ถอยหลัง.....หน้าถัดไป

เส้นทาง : สารบัญ เดินป่า ล่าสัตว์ แกะรอยศิลปะในการล่าสัตว์