|
| |
| ศิลปะในการล่าสัตว์ |
|---|
|
พรานป่าทั่วไป ซึ่งหากินในทางจับหรือยิงสัตว์ป่า เพื่อดำรงชีวิตจะมีศิลปะในการล่าสัตว์แตกต่างกันออกไปตามแต่ละท้องถิ่น
และความรู้ที่ได้สืบทอดต่อๆ กันมา ศิลปะในการล่าสัตว์หลายวิธี บางวิธีต้องช่วยกันล่าหลายคน แต่บางวิธีก็สามารถล่าได้เพียงลำพัง
สัตว์ที่พรานป่านิยมล่าจะเป็นสัตว์ใหญ่ อย่างเช่น กวาง หมูป่า กระทิง อีเก้ง แรด สมเสร็จ และงูเหลือม เป็นต้น ส่วนสัตว์เล็ก
เช่น ไก่ป่า เม่น เสือปลา เหล่านี้ พรานไม่ถือว่าเป็นการล่า พนมเทียนสะท้อนความรู้เชิงพรานเกี่ยวกับศิลปะในการล่าสัตว์
ผ่านนวนิยายเพชรพระอุมาปรากฏให้เห็นอยู่ 2 ลักษณะคือ วิธีการล่าสัตว์ และวิธีการยิงสัตว์
1. วิธีการล่าสัตว์
นายพรานมีวิธีล่าสัตว์หลายวิธี บางวิธีช่วยกันล่าหลายคน แต่บางวิธีก็สามารถล่าสัตว์ได้เพียงลำพัง
วิธีล่าสัตว์ที่พบเห็น เช่น ไล่ราว นั่งห้าง วิธีการล่าสัตว์ที่ปรากฏในนวนิยายเพชรพระอุมาเป็นภาพสะท้อน
ให้เห็นถึงวัฒนธรรมการล่าสัตว์ที่เพียบพร้อมไปด้วยวิธีปฏิบัติ ขนบประเพณี ซึ่งมีส่วนช่วยหล่อหลอม
ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันให้เกิดขึ้นในกลุ่มชน ให้สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติสุข
ตามบรรทัดฐานที่ต่างก็ช่วยกันสร้างขั้นและปฏิบัติสืบต่อกันมา วิธีการล่าสัตว์ในนวนิยายเพชรพระอุมา
ปรากฏให้เห็นดังนี้
ไล่ราวเป็นวิธีล่าสัตว์ที่พรานหลายคนช่วยกันไล่สัตว์ออกจากที่รกด้วยต้นไม้และเถาวัลย์ซึ่งสัตว์ชอบมาอาศัยอยู่
การไล่ราวจึงเป็นวิธีที่พรานแบ่งหน้าที่กันออกเป็นสองกลุ่มคือ พรานกลุ่มที่หนึ่งทำหน้าที่ไล่สัตว์ให้แตกหนีออกจากป่ารก
พรานกลุ่มที่สองจะแยกย้ายกันไปดักซุ่มยิงสัตว์ที่แตกหนีออกจากป่ารก จุดที่ดักยิงนี้จะเป็นจุดที่พรานแต่ละคนคาดหมายว่า
เป็นเส้นทางที่สัตว์จะต้องวิ่งผ่านมา พรานที่ทำหน้าที่ไล่สัตว์ จะเรียกว่า "ลูกราว" ซึ่งพรานกลุ่มนี้
ส่วนมากจะเป็นพรานฝึกยิงสัตว์ไม่ค่อยแม่น ศิลปะในการล่าสัตว์ด้วยวิธีไล่ราวนี้ปรากฏเด่นชัด
ในนวนิยายเรื่องเพชรพระอุมา ดังตัวอย่าง
การไล่ราว ที่ปรากฏในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ มีข้อความที่แสดงให้เห็นความหมายของการไล่ราว มีดังนี้
" ผมคิดว่าจะให้เริ่มตั้งแต่เกมเบาๆ ไปก่อนเป็นไงครับ เป็นการซ้อมมือลองปืนด้วย
ก่อนที่จะไปถึงเกมใหญ่และเสี่ยงอันตรายเพิ่มขึ้น ประมาณบ่ายเราจะถึงเขาโล้น ที่นั่นพอจะหาเลียงผาได้
คนของเรามีมากและทุกคนก็ชำราญดีอยู่แล้ว ผมจะให้เขาไล่ราวเลียงผาให้พวกคุณดักยิง และเราจะหยุดพักที่นั่นในคืนนี้"
" วิเศษสุด! สำหรับผมละก็ในการยิงสัตว์กันแล้ว ไม่มีอะไรสนุกเท่าวิธีไล่ราว มันเป็นบ้าเลย"
(ไพรมหากาฬ หน้า 121)
จากบทสนทนาที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่าวิธีการล่าเลียงผาโดยวิธีการไล่ราว
ซึ่งเป็นวิธีการล่าสัตว์ของพรานที่ใช้ลูกราวทำเสียงให้สัตว์ตกใจแล้ววิ่งเข้าทางปืน
" พอมันวิ่งออกมาให้เห็น คุณหญิงยิงเอาได้ตามถนัด สำคัญอย่างเดียวคือ ถ้ามันวิ่งเลยระดับของต้นตะเคียนใหญ่
โน่นที่ผมชี้ให้ดูแต่แรกแล้วก็อย่ายิ่งก็แล้วกัน เพราะมันเป็นทางที่พวกไล่ราวของเราป้วนเปี้ยนอยู่แถวนั้น
"
ขาดเสียงของรพินทร์ก็มีเสียงปืนระเบิดขึ้นเป็นระยะ กึกก้องไปหมด พร้อมกับเสียงตะโกนไล่ตะเพิดเอะอะของพวกลูกราว
ดารินลืมเรื่องที่ต่อปากต่อคำกับรพินทร์อย่างรุนแรงเสียชั่วขณะ หันขวับไปทางทุ่งโล่ง ก็เห็นเลียงผาเป็นฝูง
ฝูงละสองสามตัวกำลังกระโดดเปะปะอยู่ตามพุ่มไม้และพื้นราบ หล่อนหันไปคว้าปืนขึ้นมาโดยเร็ว
(ไพรมหากาฬ หน้า 144-146)
จากตัวอย่างที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่าการล่าสัตว์โดยวิธีไล่ราวนั้น
จะต้องมีพวกลูกราว เป็นผู้ออกเสียงตะโกนไล่ตะเพิดหรือทำเสียงให้ดังโดยใช้ปืน เป็นระยะเพื่อไล่เลียงผาออกจากป่า
แล้วมีผู้คอยดักยิง
พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องการไล่ราวเลียงผาไว้ในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ
และได้สะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้ผ่านบรรยากาศของการไล่ราวที่เขาโล้นไว้
ข้อความที่แสดงให้เห็นความหมาย บรรยากาศของการไล่ราวมีดังนี้
เมื่อการไล่ราวยุติลง และพวกไล่ราวเข้ามาสมทบเก็บพวกเลียงผาที่ถูกยิงล้มไว้เข้ามารวบรวม
บรรยากาศเต็มไปด้วยความตื่นเต้นสนุกสนาน
(ไพรมหากาฬ หน้า 150)
จากตัวอย่างที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นวิธีการยิงสัตว์ โดยวิธีการไล่ราวนั้น
มีความตื่นเต้นสนุกสนาน
เพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ พนมเทียนได้สะท้อนภาพความรู้วิธีการล่าสัตว์แบบไล่ราว
ผ่านเหตุการณ์ตอนที่รพินทร์สั่งให้จันจุดประทัด ไล่ราวเสือลายพาดกลอน ที่แอบอยู่ในพงหญ้าอันสูงท่วมหัว
ข้อความที่แสดงให้เห็นความหมาย ประทัดกับการไล่ราว มีดังนี้
" จัน แกมีประทัดสำหรับจุดไล่ราวติดตัวมาด้วยหรือเปล่า"
" มีครับ นี่ยังไง"
" ดีแล้ว แกกับเส่ยแยกกันไปคนละด้าน จุดประทัดขึ้นคนละตับ และโห่ไล่ขึ้นให้เอ็ดทีเดียวนะ
พยายามหาไม้ใหญ่หรือก้อนหินกำบังไว้ด้วย อย่ายืนที่โล่ง"
(ไพรมหากาฬ หน้า 286)
ข้อความที่ตัดตอนมาพนมเทียนสะท้อนให้เห็นว่าการไล่ราวเป็นวิธีการล่าสัตว์ที่พรานหลายคน
ช่วยกันไล่สัตว์ออกจากป่ารกและดักยิง สะท้อนจาก ไล่ราวเลียงผาที่เขาโล้น ลูกราวกับเลียงผา
บรรยากาศการไล่ราวโดยใช้ประทัดกับการ ไล่ราว
|
ศิลปะในการล่าสัตว์ คัดลอกจากวิทยานิพนธ์ เรื่อง วิเคราะห์ภาพสะท้อนเชิงพรานในนวนิยายเพชรพระอุมา ของพนมเทียน ซึ่งคุณสริญญา คงวัฒน์ ได้เสนอต่อมหาวิทยาลัยทักษิณ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย พฤษภาคม 2545
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
ถอยหลัง.....หน้าถัดไป
เส้นทาง : สารบัญ เดินป่า ล่าสัตว์ แกะรอยศิลปะในการล่าสัตว์
| 
