หน้า - ๑๐ -
 
การยังชีพในป่า


เพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ พนมเทียนได้นำความรู้เกี่ยวกับป่ารวก ซึ่งเป็นพืชพรรณที่ขึ้นอยู่ในป่าเบญจพรรณและสะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้ ดังความว่า
อดีตนายพรานปืนใหญ่รำพึง พลางกวาดสายตามองไปยังภูมิประเทศอันเป็นดงรก และหนามทึบแน่นรอบด้าน ไม่สามารถจะมองเห็น ห่างตัวออกไปได้ไกลเกินกว่า 10 ก้าว ยิ่งลึกเข้ามาก็ยิ่งทึบเข้าทุกขณะ ภูมิประเทศที่ยากแก่การกลับตัวหรือป้องกันได้ทัน เช่นนี้แหละที่เขาย่อมรู้ดีว่า สัตว์ร้ายเช่นกระทิงปลิดชีวิตพรานป่าหรือป้องกันได้ทัน เช่นนี้แหละที่เขาย่อมรู้ดีว่า สัตว์ร้ายเช่นกระทิงปลิดชีวิตพรานป่าหรือนักล่าสัตว์มาแล้วเช่นไรบ้าง เพราะการประจันหน้ากันอย่างจู่โจมเผาขนในลักษณะที่ฝ่ายถูกตามล่าสงบซุ่มรอคอยให้ฝ่ายล่าถลำตัวเข้ามา แล้วก็กลายเป็นถูกล่าไปเสียเอง

(ไพรมหากาฬ หน้า 519)

จากข้อความที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นภูมิประเทศอันเป็นดงรวก ซึ่งเป็นสังคมพืชที่ขึ้นอยู่ในเขตป่าเบญจพรรณ

พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องสัตว์และแหล่งอาหารของสัตว์มาไว้ในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ และสะท้อนให้เห็นความสำคัญของสัตว์และแหล่งอาหารในป่าเบญจพรรณไว้ ดังความว่า
ผ่านโป่งเล็กๆ ที่ดินเริ่มจะจืด และไม่เป็นที่สนใจของบรรดาสัตว์ทั้งหลาย แล้วตัดเข้าพงทึบที่หนาแน่นไปด้วยมะปริง และมะไฟป่า ซึ่งออกลูกดกเป็นพวงสีแดงจัด กลิ่นฉุนรุนแรงอะไรชนิดหนึ่งโชยตลบไปทั่ว รพินทร์ขมวดคิ้วพยายามจะสูดกลิ่น แต่เชษฐาผู้เดินเคียงเข้ากระทบไหล่กระซิบ
" ชะมดเชียง ถ้าจมูกผมไม่ผิด"

(ไพรมหากาฬ หน้า 656)

จากตัวอย่างที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่า เป็นลักษณะของป่าเบญจพรรณ เนื่องจากมีสังคมพืชประเภท มะปริง มะไฟป่า เป็นแหล่งอาหารและเป็นถิ่นอาศัยของชะมดเชียง

เพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ พนมเทียนสะท้อนให้เห็นว่าพรานต้องมีความรู้ว่า สัตว์ชนิดใดมีถิ่นอาศัยอยู่ในป่าเบญจพรรณ ดังความว่า
เสียงนกกระยางร้องแซดอยู่ตามยอดไม้ และฝูงค่างส่งเสียงจิ๊กคลอก วิ่งพล่านกันอยู่ไปมาแตกตื่นไปทั้งหมด พอเหยียบย่างเข้ามาถึงชายดงแห่งนั้น ป่าทั้งป่าก็สงบเงียบเชียบ ไม่มีสิ่งใดไหวติ่งเลย มันเป็นป่าโคกไม้เบญจพรรณพื้นที่สูงต่ำเป็นลอน เต็มไปด้วยมอและมาบฝนที่ตกทั่วไปเมื่อคืนวาน ทำให้พื้นที่ชุ่มชื้นอากาศอบอ้าว

(ไพรมหากาฬ หน้า 889)

จากตัวอย่าง พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้ผู้อ่านเห็นว่าเป็นลักษณะของป่าเบญจพรรณ ซึ่งเต็มไปด้วยสังคมพืชประเภทมอและมาบ พื้นที่เป็นลอนสูงต่ำ และเป็นถิ่นอาศัยของฝูงค่าง นกกระยาง

  • ป่าเต็งรัง
พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องป่าเต็งรังและสะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้ไว้ในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ ดังความว่า
ผ่านจากดงหวายตอนนั้นก็ออกสู่ทุ่งสลับไปกับป่ารวกโปร่ง รอยเกวียนนำรุดหน้าไปเรื่อยๆ มองเห็นทิวเขาสูงต่ำ เป็นกำแพงล้อมอยู่รอบด้าน ทั้งหมดเร่งฝีเท้าทำเวลากันอย่างเต็มที่ อีกสองชั่วโมงเต็มๆ ผ่านอีกหลายทุ่งหลายดง ตะวันต่ำลงเต็มที่ ในที่สุดทางเกวียนก็นำขึ้นสู่ป่าโคกที่เบียดเสียดแน่นทึบไปด้วยยูงยางและเต็งรัง พรานใหญ่บอกให้คณะนายจ้างทราบว่า เหลือระยะทางเดินเพียงอีกไม่เกินครึ่งชั่วโมง ก็จะถึงหนองน้ำตำแหน่งที่คาดหมายว่าควรจะได้พบกองเกวียนหยุดพักอยู่ที่นั่น … อินโรยอ่อนล้ากันอย่างเต็มที่ ขณะที่หนทางเริ่มไต่ขึ้นเนิน สองฟากทางเป็นโขดหินน้อยใหญ่ พื้นอุดมไปด้วยกรวดลูกรัง การเดินช้าลงเป็นลำดับ

(ดงมรณะ หน้า 96)

จากตัวอย่างที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้ผู้อ่านทราบว่า พรานต้องรู้จักลักษณะของป่าเต็งรังว่ามีพืชประเภทยูงยาง และเต็งรังขึ้นในป่าประเภทนี้

การรู้จักภูมิประเทศ ที่ปรากฏในนวนิยายเรื่องเพชรพระอุมา ผู้เขียนสะท้อนความรู้ในเรื่องนี้ให้เห็นถึงการชำนาญเส้นทาง การเดินทางรอนแรมไปในป่ามันมิได้สะดวกสบายเพราะเส้นทางนอกจากจะไม่มีความราบเรียบแล้ว ยังมีความคดเคี้ยว สูงๆ ต่ำๆ เต็มไปด้วยโขดหิน ป่ารกและอันตรายมากมายที่นักท่องเที่ยว หรือพรานจะต้องระมัดระวังในทุกย่างก้าวและไม่หลงทาง การรู้จักลักษณะแหล่งอาศัยของสัตว์แต่ละชนิด ทำให้สามารถตามสัตว์หรือต้องการสังเกตพฤติกรรมของสัตว์ชนิดนั้นได้ถูกต้องไม่เสียเวลา การรู้จักแหล่งอาหาร ซึ่งเป็นแหล่งหนึ่งที่พวกสัตว์ชอบมาชุมนุมกันทำให้พรานสามารถล่าสัตว์ได้ไม่ยากนัก

ดังนั้นจากการที่รพินทร์เขาพานายจ้างออกล่าสัตว์ โดยเป็นผู้กำหนดสถานที่แต่ละแห่งเอง สะท้อนให้เห็นว่าเขาเป็นผู้มีความรู้เกี่ยวกับภูมิประเทศในป่าที่เข้าไปเยี่ยมเยือนเป็นอย่างดี และสามารถล่าสัตว์ได้ตามที่ต้องการ

4. ชุดยังชีพสำหรับเดินป่า พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องชุดยังชีพมาสะท้อนให้เห็นความสำคัญว่า เป็นสิ่งที่นักเดินป่าจะต้องคำนึงถึง และจัดเตรียมให้เพียงพอกับความต้องการ เหมาะสมกับลักษณะภูมิประเทศที่จะเข้าไปเยือน ชุดยังชีพในป่าสิ่งที่จำเป็น เช่น เครื่องป้องกันความร้อนหนาว เข็มทิศ ไม้ขีดไฟ ยาฆ่าเชื้อในน้ำ ไฟฉายพร้อมถ่านไฟ ยากันแมลงและยุง ใบมีดโกน มีดพก ด้าย เข็มเย็บผ้า กระดุม และชุดปฐมพยาบาล ซึ่งประกอบด้วยผ้าพันแผล ทิงเจอร์ ยากันมาเลเรีย ยาแก้ไขแก้ปวดท้อง เซรุ่มแก้พิษงู

สำหรับภาพสะท้อนถึงชุดยังชีพที่ปรากฏในนวนิยายเพชรพระอุมา พบว่าเป็นการสะท้อนถึงสิ่งที่คณะพรานล่าสัตว์ คณะนายจ้าง ได้ใช้ประโยชน์จากชุดยังชีพ และยังดำรงชีพอยู่ในป่าได้สะดวกสบายและปลอดภัย ดังตัวอย่าง

  • เครื่องเวชภัณฑ์
พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องเครื่องเวชภัณฑ์ เป็นสิ่งสำคัญสำหรับการเดินป่ายิ่งกว่าเสบียงอาหาร สะท้อนให้เห็นความสำคัญจากการเตรียมสัมภาระของคณะนายจ้างและรพินทร์ ก่อนที่จะออกเดินป่า ปรากฏในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ และดงมรณะ ดังความว่า
อีกหนึ่งอาทิตย์เต็มๆ เป็นระยะเวลาของการตระเตรียมสัมภาระสิ่งของจำเป็นที่จะใช้ในการเดินทาง และใช้เป็นเวลาสนทนาหารือ กำหนดกะเกณฑ์ต่างๆ ซึ่งส่วนใหญ่ ม.ร.ว.เชษฐา ได้มอบให้เป็นหน้าที่ของรพินทร์ในการตระเตรียมทั้งสิ้น ยกเว้นแต่ของจำเป็นส่วนตัวของแต่ละคน เครื่องเวชภัณฑ์…

(ไพรมหากาฬ หน้า 61)

จากตัวอย่างที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้ผู้อ่านเห็นว่าการเตรียมสัมภาระสำหรับเดินป่า เครื่องเวชภัณฑ์จัดเป็นที่ต้องจัดเตรียมอย่างหนึ่ง ซึ่งเครื่องเวชภัณฑ์มีความสำคัญมากต้องคำนึงถึงทุกครั้งก่อนออกเดินป่า

******************************

หมายเหตุ : เนื้อเรื่องคัดลอกบางส่วนจากวิทยานิพนธ์เรื่อง วิเคราะห์ภาพสะท้อนเชิงพรานในนวนิยายเพชรพระอุมา ของพนมเทียน ซึ่งคุณสริญญา คงวัฒน์ ได้เสนอต่อมหาวิทยาลัยทักษิณ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย พฤษภาคม 2545
หน้า 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
ถอยหลัง.......หน้าต่อไป

เส้นทาง : สารบัญ เดินป่า ล่าสัตว์ แกะรอยการยังชีพในป่า