รพินทร์หัวเราะเบาๆ ออกเดินนำและฝั่งลำธารน้ำตรงไปที่ต้นตะเคียนใหญ่ต้นหนึ่ง ไม่ห่างออกจากบริเวณที่หยุดพักเท่าไรนัก ไชยยันต์เดินตามมาด้วย แล้วเขาก็ชี้ไปที่ปลายกิ่งมืดครึ้มตอนหนึ่งของตะเคียนต้นนั้น แวดล้อมไปด้วยกิ่งไม้เถาวัลย์ที่ปกคลุมอยู่เป็นซุ้มหนา มีนกกะลิงกับนกเปล้าฝูงใหญ่เกาะอยู่ยั้วเยี้ยส่งเสียงร้องแซด นกเหล่านั้นพากันมาจิกกินลูกไทรที่ขึ้นอยู่ใกล้ๆ

(ไพรมหากาฬ หน้า 876)

" ป่าดิบ ดงดิบ ในแถบนี้ เต็มไปด้วยภยันตรายทุกฝีก้าวย่างและทุกขณะจิต อย่างเช่นที่คุณชายได้พบเห็นมาแล้วเป็นลำดับนี่แหละครับ ทั้งจากสัตว์ร้าย และจากธรรมชาติ"

(ไพรมหากาฬ หน้า 1255)

จากพุเตยมาได้ประมาณชั่วโมงเศษๆ คณะนายจ้างทุกคนก็รู้สึกว่ากองเกวียนเริ่มไต่ขึ้นสูงเป็นลำดับ มันวกวนและอ้อมไปตามไหลเขาซึ่งแต่ละลูกสูงใหญ่ทะมึนค้ำฟ้า สังเกตได้จากยอดของป่าสูง ที่เห็นลิบลิ่วลงไปเบื้องล่าง มีเมฆหมอกปกคลุมอยู่ อากาศเริ่มเย็นสบายขึ้น และกำลังจะกลายเป็นความเยือก จากระยะทางที่ล่วงผ่านไป มันเป็นเขตป่าดึกดำบรรพ์ที่ต้นไม้และเถาวัลย์แต่ละต้นอายุเป็นร้อยๆ ปีขึ้นไป ไทยยักษ์ต้นหนึ่งใหญ่โตมโหราฬจนขนาดรากตรงโคนของมันมีลักษณะเป็นถ้ำย่อมๆ สามารถให้กองเกวียนผ่านลอดเข้าไปได้ทั้งขบวน เถาวัลย์บางชนิด ก็มีใบใหญ่ขนาดกระด้งฝัดข้าว ลำต้นที่เลื้อยพันไปตามซอกหอนผามีขนาดพอๆ กับซุง

นกกะลิงเกาะจับอยู่เป็นฝูงและเห็นเขี้ยวไปหมดราวกับมรกต ที่มีปีกโฉบถลาอยู่ไปมาส่งเสียงร้องแซด ตามพื้นที่ผ่านไปเต็มด้วยรอยสัตว์ป่าหลายชนิดย่ำอยู่สับสนเหมือนรอยวัวรอยควายที่คนเลี้ยงไว้ตามท้องทุ่ง เชษฐา ดาริน และไชยยันต์ ใช้กล้องส่องทางไกลส่องชมภูมิประเทศที่ผ่านไปอย่างเพลิดเพลิน

(ดงมรณะ หน้า 509)

• ป่าเบญจพรรณ

ที่ลำธารใต้แคมป์ของเรานี่มีรอยกระทิงลงกินน้ำสองสามตัว แต่เป็นรอยเก่าหลายวันมาแล้ว เหนือขึ้นไปอีกนิด ก็มีรอยหมูลงเกลือกปลัก รอยใหม่สักเมื่อเช้านี้เอง ตัวเดียวเท่านั้น ถ้าไม่รีบร้อนเราหยุดที่นี่สักสองคืน ในเวลากลางคืนจะนั่งห้างในละแวกใกล้ๆ หรือจะเดินส่องไฟพวกเก้ง กวางก็คงจะเหลือเฟือ เพราะดอกมะค่าโมงกับลูกมหาดกำลังร่วง

(ไพรมหากาฬ หน้า 139)

รพินทร์ออกนำตัดทางเข้าไปในดงประมาณ 20 นาที ก็ทะลุออกบริเวณป่าโปร่งสลับกับทุ่งหญ้าคา มาถึงห้างแรกที่ขัดไว้บนซุ้มไผ่คู่ ชัยภูมิเหมาะเพราะบริเวณนั้นเต็มไปด้วยดอกมะค่าโมง และลูกมหาดที่หล่นอยู่เกลื่อนกลาดเป็นอาหารโปรดของเก้งกวาง

จากดงทึบจะโปร่งขึ้นเป็นลำดับ และระดับการเดินก็ดูเหมือนจะลาดเทลงสู่พื้นราบที่ต่ำ มองเห็นเอื้องผึ้งเหลืองอร่ามอยู่ตามคาคบไม้ใหม่รอบด้านสะพรึบไปหมด บรรยากาศร่มรื่นชุ่มฉ่ำ เพราะใกล้ธารน้ำ

(ไพรมหากาฬ หน้า 222)

รพินทร์ก็เดินนำมาถึงบริเวณเนินเตี้ย ระเกะระกะไปด้วยโขดหินที่งอกขึ้นมาจากพื้นดินราวกับมีใครมาปักไว้แนว ป่าโปรงมาสุดสิ้นลงตรงนี้ เบื้องหน้าเป็นทุ่งหญ้า ลิ่วลิบออกไปมองเห็นเขาเตี้ยๆ เป็นลอนคลื่นรายล้อมอยู่รอบทิศ … ท่ามกลางทิวหญ้าแห้ง ที่มองเห็นเป็นฟ่อนเหลืองอร่ามรวมกับฟางข้าหน้าแล้ง ชิดกับป่าไผ่ด้านขวามือออกไปประมาณ 700 หลา วัวแดงฝูงหนึ่งจำนวน 10 ถึง 12 ตัว กำลังเดิน และเล็มใบไม้อยู่เพลินในระยะไกลเช่นนี้มองดูแทบไม่ผิดอะไรกับวัวบ้าน ที่จับกลุ่มหากินอยู่ริมทุ่ง

(ไพรมหากาฬ หน้า 230)

พอลงจากเนินป่าสักเข้าสู่ดงไผ่เชิงเขาอีกฟาก รพินทร์บอกนายจ้างของเขาได้ในทันทีว่า กระทิงฝูงนั้นบ่ายหน้าลงสู่ทุ่งแฝกอันเป็นบริเวณที่ราบโล่งระหว่างลงล้อมของขุนเขาใหญ่

(ไพรมหากาฬ หน้า 422)