หน้า - ๔ -
 
การยังชีพในป่า


พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องอาหารประเภทเนื้อที่สามารถแสวงหาได้จากแม่น้ำลำธารมาไว้ในเพชรพระอุมา ตอนดงมรณะ และสะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้ในตอนที่มาเรียและดารินจับปลาในลำธาร ดังความว่า
แล้วเชื้อสายพรานมาเรีย ก็สำแดงออกมาให้ดารินเห็นชัดในบัดนั้น แหม่มสาวแหย่ปากกระบอกไรเฟิล .357 ไปใกล้ผิวน้ำเหนี่ยวไกตูมกำลังอัดของกระสุนที่ระเบิดผ่านลำกล้องแหวกน้ำออกไป ทำให้น้ำตรงบริเวณนั้นแตกเป็นพรายสะเทือนกระฉอกโดยแรง ลักษณะของมันก็คือ ระเบิดใต้น้ำกลายๆ นั้นเอง อึดใจใหญ่ต่อมาปลาลำธารตัวเขื่องขนาดเกือบเท่าหน้าแข้ง 2-3 ตัว ก็ปรากฏพลิกท้องขาวลอยฟ่อง ดิ้นกระแด่วลอยตามกระแสน้ำ พัดตรงมายังบริเวณที่ดารินยืนดักอยู่ …แงชายกับส่างป่าได้ยินเสียงจึงวิ่งลงมาสมทบ ไม่กี่นาทีหลังจากนั้นทั้งสี่ ก็กลับขึ้นมาบริเวณแคมป์ ส่างป่าเอาเถาวัลย์ร้อยพวงหิ้วปลามาด้วย

(ดงมรณะ หน้า 1427)

จากข้อความที่ตัดตอนมานี้บอกให้ผู้อ่านทราบว่าพนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่า เนื้อปลาเป็นอาหารประเภทเนื้อที่สามารถหาได้ตามลำธาร ลำห้วย นำมาประกอบอาหารรับประทานประทังชีวิต เพื่อดำรงอยู่ได้ขณะเดินป่า

  • สัตว์ที่ตามปกติคนทั่วไปไม่นำมาเป็นอาหาร
พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องสัตว์ที่ตามปกติคนทั่วไปไม่นำมาเป็นอาหารมาไว้ในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬและดงมรณะ สะท้อนภาพให้เห็นความสำคัญในการนำสัตว์ที่คนปกติทั่วไป ไม่นิยมนำมารับประทานเป็นอาหาร เช่น ตะขาบ บึ้ง ตุ่น และเต่า ความว่า
ระหว่างการตั้งแคมป์ พวกลูกหาบช่วยกันตีตะขาบได้สองตัว… พอสำเร็จโทษได้แทนที่จะทิ้ง … กลับตัดเขี้ยวออก และเตรียมก่อไฟย่างกินกันเป็นที่สนุกสนาน ดารินเห็นเข้าก็แทบอาเจียน
" เดี๋ยวคอยดูซิ พอถูกย่างไฟเข้า กลิ่นไม่ผิดอะไรกับกุ้งเผา"
เชษฐาผู้พอจำชำนาญป่าเหนือกว่าทุกคนในคณะ อธิบายพิษของตะขาบอยู่ที่เขี้ยวสองอันเท่านั้น เมื่อตัดเขี้ยวออกแล้วก็เท่ากับเอาพิษออก มันไม่มีฤทธิ์อะไรเหลืออยู่อีก ส่วนเนื้อของมันก็เป็นเนื้อเหมือนกุ้งธรรมดานี่เอง ไม่เบื่อเมาอะไรเลย พวกชาวป่าเขาชอบกันมาก

(ไพรมหากาฬ หน้า 816)

จากตัวอย่างที่ตัดตอนมาบอกให้ผู้อ่านทราบว่า พนมเทียนได้สะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่า ตะขาบถือเป็นอาหารประเภทเนื้อ เมื่อตัดเขี้ยวออกแล้ว เนื้อของมันก็เป็นเนื้อเหมือนเนื้อกุ้งธรรมดา สามารถรับประทานได้

เพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ พนมเทียนสะท้อนภาพความรู้ในการนำเต่า ซึ่งเป็นสัตว์ที่คนทั่วไปที่คนไม่นิยมรับประทาน ผ่านพรานเกิดซึ่งเป็นพรานพื้นเมือง จะออกไปหาเลียงผามาประกอบอาหารเช้า แต่หมดหวังเพราะหมอกลงหนักมองอะไรไม่เห็นเลยได้แต่เต่ามาหนึ่งตัว ดังความว่า
" เต่าเหรอ ไปได้มายังไงกันนี่"
" เกิดจับได้ที่ริมบึง ตรงที่เราผ่านมาเมื่อวานนี้ตอนเช้ามืด"
" ผมไม่เคยกินมาก่อน กินดีเหรอ ทำยังไงกินกันนี่"
" โธ่ เจ้านายครับ ดีกว่าเนื้อหมูเสียอีก แล่เนื้อออกคลุกกะพริกขี้หนู เกลือ ห่อใบกล้วย ปิ้ง โอ๊ย! อร่อย!"
" จะเอาเนื้อมันออกได้อีท่าไหน"
" โยนเผาเข้าไปในกองไฟทั้งเป็นๆ นั่นแหละครับเจ้านาย พอมันตายเนื้อระอุก็เลาะดองออก ง่ายนิดเดียว"

(ไพรมหากาฬ หน้า 1349)

จากบทสนทนาที่ตัดตอนมาบอกให้ผู้อ่านทราบว่า พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่า เนื้อเต่าเป็นอาหารที่สามารถแสวงหาได้ในป่าและทำให้สุกด้วยการปิ้ง ซึ่งสามารถใช้ทดแทนเนื้อสัตว์ประเภทอื่นเพื่อประทังชีวิตได้

พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องการนำสัตว์ที่คนทั่วไปไม่นิยมรับประทานมาไว้ในเพชพระอุมา ตอนดงมรณะ สะท้อนภาพให้เห็นความสำคัญว่าพรานมีความรู้เกี่ยวกับสัตว์ที่จะนำมารับประทานเป็นอาหาร แล้วไม่เป็นพิษต่อร่างกาย ดังความว่า
ไม่ถึงยี่สิบนาที รพินทร์เดินโผล่หน้าเข้ามาชนิดแทบจะไม่มีเสียงอันเป็นปกตินิสัยของเขา เชษฐา ไชยยันต์ และดารินที่เพิ่งจะรู้สึกและหันมาพบก็เห็นเขาเข้ามาถึงเสียแล้ว ในมือหิ้วอะไรมาด้วยสองชนิด ชนิดหนึ่งมีลักษณะเหมือนหนูหรือกระรอก แต่ตัวใหญ่อ้วนพีกว่า ถลกหนังตัดคอเรียบร้อยแล้ว จนแทบจะพิจารณาไม่ได้ว่าเป็นสัตว์อะไร ส่วนอีกชนิดหนึ่งตัวลักษณะเหมือนแมงมุมสีดำร้อยเป็นพวงมาสี่ห้าตัว พอหญิงสาวมองเห็นเข้าก็เบือนหน้าหนี พรานใหญ่โยนพวกตัวเหมือนแมงมุมเหล่านั้น เข้าไปในกองไฟ แล้วทำไม้ตับขึงตัวเหมือนหนูที่ถลกหนังเรียบร้อยแล้วเคล้ากับเกลือนำขึ้นย่าง "ไปได้บึ้งกะอะไรมาน่ะ?" "ตุ่นครับ"

(ดงมรณะ หน้า 71)

จากข้อความที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่าบึ้งและตุ่นเป็นสัตว์ที่ผู้คนส่วนใหญ่ ไม่นิยมรับประทานแต่เป็นอาหารประเภทเนื้อที่แสวงหาได้จากป่าและทำให้สุกโดยวิธีการเผา หรือเคล้ากับเกลือแล้วย่างให้สุกก่อนที่จะนำมารับประทาน

การแสวงหาอาหารประเภทเนื้อสัตว์ ที่ปรากฏในนวนิยายเพชรพระอุมา พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องนี้มาสะท้อนให้เห็นว่าสัตว์ที่นำมาเป็นอาหารได้มีทั้งสัตว์ใหญ่สี่ขา ลงไปยังสัตว์เลื้อยคลาน สัตว์ปีก สัตว์ประเภทแมลงและมด อาหารประเภทเนื้อสัตว์ ผู้เขียนได้สะท้อนจาก ซุปเนื้อกวาง สเต๊กหมูป่า ค่างย่าง กระทิงย่าง กระจงย่าง ตะขาบย่าง ไก่ป่าย่าง เต่าคลุกพริกขี้หนูห่อใบกล้วยปิ้ง หมูป่าหัน ตุ่น แมงมุม นกกระทาดง ปลา

จากการประกอบอาหารของคณะเดินป่า นำโดยรพินทร์ สะท้อนให้เห็นว่า ในหมู่พรานล่าสัตว์ เขามีความรู้ ความสามารถ และวิธีการที่นำเนื้อสัตว์มาประกอบอาหาร และเก็บรักษาเพื่อที่จะใช้ในวันต่อไป การแสวงหาอาหารประเภทเนื้อสัตว์นั้น สามารถกินได้ทุกชนิดถ้าไม่เลือกและเนื้อสัตว์ถือว่า เป็นอาหารหลักในการดำรงชีพอยู่ในป่า

การแสวงหาอาหาร ที่ปรากฏในนวนิยายเรื่องเพชรพระอุมา สะท้อนมาจากการแสวงหาแหล่งน้ำ อาหารประเภทพืชและผลไม้ และการแสวงหาอาหารประเภทเนื้อสัตว์ ซึ่งคณะเดินป่าโดยการนำของรพินทร์ ประกอบด้วย ม.ร.ว.เชษฐา, ม.ร.ว.ดาริน, ไชยยันต์, แงชาย, บุญคำ และพรานพื้นเมือง แล้วมาประทังชีวิตในขณะดำรงชีวิตอยู่ในป่า

ดังนั้น จากเหตุการดังกล่าว พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่าในหมู่พรานหรือคณะเดินป่า จำต้องมีความรู้เกี่ยวกับวิธีการดำรงชีวิตเช่นพราน เพื่อการอยู่รอดของชีวิต

2. การเลือกที่พัก

พนมเทียนได้สะท้อนความรู้เชิงพรานให้เห็นถึงลักษณะการเลือกที่พักแรมในป่า คือ การเลือกที่พักต้องคำนึงถึงข้อพึงประสงค์ดังนี้ อยู่ใกล้น้ำและอาหารพอสมควร ต้องเป็นที่ปกปิดกำบัง นอกจากนี้แล้วที่พักแรมจะต้องอยู่ใกล้แหล่งไม้แห้งเพราะจะหาฟืนได้ง่าย สำหรับทำกองไฟขนาดใหญ่สุ่มไว้นอกที่พักกลางป่าในเวลากลางคืน เป็นที่สูง เพราะบนที่สูงไม่ค่อยมีแมลง และเมื่อฝนตกน้ำก็ไม่ท่วม มีลักษณะเป็นทุ่งโล่ง หรือราบเรียบ เพื่อให้นอนสบาย การเลือกที่พักแรมกลางป่า พนมเทียนได้สะท้อนผ่านนวนิยาย ปรากฏให้เห็นดังตัวอย่าง

พนมเทียนได้นำความรู้การเลือกที่พักมาไว้ในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ และสะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้จากเหตุการณ์ตอนที่รพินทร์เป็นผู้เลือกที่ตั้งแคมป์ ดังความว่า
รพินทร์สั่งให้ปลดควาย ตั้งแคมป์ชั่วคราวขึ้นที่บริเวณพื้นราบตอนหนึ่งชิดกับหน้าผาชัน อันเปรียบเสมือนกำแพงธรรมชาติ ต่ำกว่าระดับที่ตั้งแคมป์ลงไป เบื้องล่างเป็นลำธารไหลลงมาจากเทือกเขาใหญ่ ห่างประมาณ 100 เมตร

(ไพรมหากาฬ หน้า 138)

จากข้อความที่ตัดตอนมา บอกให้ผู้อ่านทราบว่าพนมเทียนสะท้อนความรู้ในการเลือกทำเลการตั้งแคมป์ ให้เห็นว่าด้านหนึ่งติดกับหน้าผาชันซึ่งเปรียบเสมือนกำแพงปกป้องอันตรายจากสัตว์ทั้งอยู่ใกล้แหล่งน้ำ ซึ่งเป็นการสะดวกในการนำน้ำมาชำระล้างสิ่งต่างๆ และดับความกระหาย

******************************

หมายเหตุ : เนื้อเรื่องคัดลอกบางส่วนจากวิทยานิพนธ์เรื่อง วิเคราะห์ภาพสะท้อนเชิงพรานในนวนิยายเพชรพระอุมา ของพนมเทียน ซึ่งคุณสริญญา คงวัฒน์ ได้เสนอต่อมหาวิทยาลัยทักษิณ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย พฤษภาคม 2545

หน้า 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
ถอยหลัง.......หน้าต่อไป

เส้นทาง : สารบัญ เดินป่า ล่าสัตว์ แกะรอยการยังชีพในป่า