หน้า - ๓ -
 
การยังชีพในป่า


พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องการแสวงหาอาหารประเภทพืช โดยอาศัยความคุ้นเคยและสะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้ จากเรื่องเพชรพระอุมา ตอนจอมผีดิบมันตรัย ดังรายละเอียด
" รุกขเทวดาที่ไหน เมตตาหาอาหารไว้ให้เรา" บุยคำร้องขึ้น
" รุกขเทวดาที่ชื่อแงชายน่ะซิ" ดารินตอบโดยเร็วอย่างไม่ต้องคิดด้วยความปิติยินดี กลางลานหินเกลี้ยงๆ เห็ดโคนดอกใหญ่ๆ 5-6 ดอก และมันมือเสืออีกหลายหัววางกองไว้อย่างเป็นระเบียบ เหมือนจะมีเจตนาโดยตรงเพื่อให้สังเกตเห็นง่ายๆ

(จอมผีดิบมันตรัย หน้า 1298)

จากข้อความที่ตัดตอนมา แสดงให้เห็นว่าพนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องการหาพืชและผลไม้ในหมู่พรานล่าสัตว์ ว่าจะต้องมีความรู้ และรู้จักสังเกตในการนำอาหารประเภทพืชและผลไม้ที่รู้จักมีอยู่ในป่ามารับประทาน และปลอดภัยต่อชีวิต เช่น สังเกตจากรอยกัดกินของสัตว์

1.3 การแสวงหาเนื้อสัตว์ พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องนี้มาไว้ในเพชรพระอุมา และสะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้ว่า การแสวงหาสัตว์ในขณะดำรงชีพอยู่ในป่านั้นอาจใช้ปืนเป็นวิธีง่ายที่สุด หรือใช้การดัก การยิงด้วยธนู หน้าไม้ สัตว์แทบทุกชนิดในป่าใช้เป็นอาหารได้ทั้งนั้น เช่น งู ลิง ค่าง แย้ กิ้งก่า นก วัวป่า หมูป่า แรด ช้าง รวมทั้งจำพวกมดและแมลง สัตว์ที่หามาได้ควรทำให้สุกเสียก่อน การแสวงหาอาหารประเภทเนื้อสัตว์ เพื่อการยังชีพขณะอยู่ในป่าของพราน พนมเทียนได้สะท้อนภาพของการแสวงหาอาหารประเภทเนื้อสัตว์ ปรากฏให้เห็นตลอดทั้งเรื่อง ดังตัวอย่าง

  • สัตว์ที่คนนำมาเป็นอาหารตามปกติ
พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องสัตว์ที่คนนำมาเป็นอาหารตามปกติมาไว้ในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ และสะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้โดยการกล่าวถึงการนำสัตว์ที่คนทั่วไปนิยมนำมาเป็นอาหารไว้ ความว่า
คณะล่าเลียงผาทั้งหมดกลับมาถึงแคมป์ในตอนเย็น ลูกหาบมีงานหนักในการช่วยกันถลกหนังเลียงผา ซึ่งได้มาอย่างมากมายเหล่านั้น บางส่วนเตรียมสำหรับปรุงอาหารค่ำร่วมกับเนื้อกวางและเนื้อหมูป่า ที่เหลือส่วนมากบ้างก็ใส่เกลือไว้ และบ้างก็ก่อร้านขึ้นย่างไฟรมสำหรับสต๊อกเป็นอาหารแห้งต่อไป

(ไพรมหากาฬ หน้า 151)

ข้อความที่ตัดตอนมานี้ พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่าเมื่อล่าสัตว์มาได้เนื้อที่เหลือจากการประกอบอาหาร ก็จะใส่เกลือและย่างไฟรมควันกันเนื้อไม่ให้เน่าเสียและเก็บไว้เป็นอาหารในมื้อต่อไป
…เรียบร้อย แงชายบริการดีมาก เป็นทั้งคนมาปลุก และเทียบสำรับให้เราเสร็จ เป็นอาหารเช้าที่วิเศษไม่ใช่ย่อย ซุปเนื้อสันกวางกับเสต๊กหมูป่า

(ไพรมหากาฬ หน้า 191)

จากตัวอย่างที่ตัดตอนมา พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องวิธีปรุงอาหารและให้เห็นลักษณะอาหารที่แสวงหาได้ คือ เนื้อกวางและเนื้อหมูป่า

พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องการประกอบอาหารกลางป่ามาไว้ในเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ สะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้ในตอนที่บุญคำและรพินทร์ ได้ประกอบอาหารแบบกลางป่า ดังความว่า
อาหารสำหรับเช้าวันนี้เป็นอาหารแบบกลางป่าแท้ๆ เพื่อสำหรับรองท้อง บุญคำจัดการถลกหนังค่างที่เชษฐายิงได้และหิ้วมาด้วย ส่วนรพินทร์เปิดหนังกระทิงแล่ เอาเฉพาะเนื้อส่วนหนึ่งแล้วเกลี่ยไฟสุ่มเป็นรางย่างค่างกับกระทิง โดยอาศัยเกลือเล็กน้อย ซึ่งบุญคำมีติดอยู่ในย่ามทาบางๆ ทั้งสี่คนกินกันข้างกองไฟนั่นเอง

(ไพรมหากาฬ หน้า 575)

จากข้อความที่ตัดตอนมาบอกให้ผู้อ่านทราบว่าพนมเทียนได้สะท้อนความรู้เรื่องการประกอบอาหารขณะอยู่ในป่า ให้เห็นว่าเป็นลักษณะอาหารเป็นประเภทเนื้อค่างและกระทิง ซึ่งได้มากจากการยิงและทำให้สุกโดยการย่าง และอาศัยเกลือให้ความเค็มเล็กน้อย เพื่อเพิ่มรสชาติ ซึ่งเป็นวิธีการประกอบอาหารอย่างง่ายๆ ของพรานขณะดำรงชีพอยู่ในป่า

อาหารประเภทเนื้อกระจงจากเพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องการแสวงหาอาหาร ประเภทเนื้อกระจงมาเป็นอาหาร ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่ไชยยันต์ลงจากห้างที่นั่งคอยเชษฐาและรพินทร์กลับจากการนั่งห้าง ซึ่งอยู่ไกลออกไปตั้งแต่เช้ามืด เมื่อหิวหนักเข้าก็เลยยิงกระจงมาย่างกิน ดังความว่า
" กลับอะไรกันเล่า มานั่งดักคอยแกกับรพินทร์ตรงนี้ตั้งแต่เช้ามืดแล้ว หิวหนักเข้าเลยต้องเอาปืนยิงช้าง มายิงกระจงย่างรองท้องอยู่นี่ ทำไมถึงมาช้ากันนักล่ะ"

(ไพรมหากาฬ หน้า 576)

จากตัวอย่างบอกให้ผู้อ่านทราบว่า พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่าลักษณะอาหารประเภทเนื้อ เป็นเนื้อกระจงที่แสวงหามาได้นั้นต้อง ทำให้สุกโดยวิธีการย่าง ใช้รับประทานเมื่อยามหิว

เพชรพระอุมา ตอนไพรมหากาฬ พนมเทียนได้นำความรู้เรื่องการแสวงหาเนื้อสัตว์ มาสะท้อนให้เห็นความสำคัญของเรื่องนี้จากเหตุการณ์ตอนที่ดารินและรพินทร์ พลัดพรากจากคณะเนื่องจากโดนน้ำป่าพัดพาไปคนละทิศ ทั้งสองหลงป่า อาหารที่ใช้ประทังชีวิตในขณะนั้นก็มีอาหารประเภทไก่ป่า ดังความว่า
พร้อมๆ กับเสียงปืน จ่าฝูงตัวพ่วงพีที่สุด ดิ้นเป็นวงกลมอยู่กับพื้น แล้วฟุบแผ่ปีกกองนิ่ง ในขณะที่ลูกฝูงอีกสามสี่ตัวหายวับเข้าไปในพงรก ทั้งสองสบตากันแวบหนึ่งโดยไม่ได้พูดอะไร พรานใหญ่ยิ้มแล้วสองสามนาทีหลังจากนั้น เขาก็จัดการก่อไฟย่างไก่ขึ้นตรงแอ่งน้ำพุแห่งนั้น หล่อนกินอาหารจำเป็นมื้อนั้นอย่างสงบ โดยไม่ปริปากบ่นคำใดทั้งสิ้น เพราะรับรู้ต่อสภาพของความจริง มันถูกย่างพอให้สุกเท่านั้น ไม่มีรสชาติใดๆ ทั้งสิ้น เพราะขาดแม้กระทั่งเกลือ แต่มันก็ทำให้กระเพาะที่หิวโหยอิ่มและเกิดพลังงานได้

(ไพรมหากาฬ หน้า 1140)

จากตัวอย่าง พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้ผู้อ่านเห็นว่าไก่ป่า เป็นอาหารประเภทเนื้อที่สามารถหาได้โดยไม่ยาก และใช้รับประทานโดยการย่างให้สุกเสียก่อน

เพชรพระอุมา ตอนดงมรณะ พนมเทียนได้สะท้อนการนำความรู้เรื่องแสวงหาอาหารประเภทเนื้อผ่ารพินทร์ ซึ่งทำหน้าที่เป็นพ่อครัว ขณะตั้งปางพักนอนแรมคืนบริเวณหุบเขาตอนหนึ่ง ค่ำคืนนั้นรพินทร์ ทำหมูหันแบบบ้านป่าให้ชาวคณะของเชษฐาได้กินกัน ดังความว่า
ส่วนรพินทร์ก่อไฟรางขึ้นอย่างประณีต เผาถ่านจนคุระอุได้ที่ จัดการผ่าท้องลูกหมู ควักเครื่องในออกล้างน้ำสะอาดดีแล้ว ก็ตัดใบกล้วยอ่อนๆ มาเคล้ากับเกลือยัดเข้าไปในท้องมันจนอัดแน่น แล้วใช้หวายเส้นเล็กๆ เย็บรอยผ่าไว้ตลอดจนเป็นตัวดังเดิม ตัดไม้เสี้ยมแหลมเสียบจากปากทะลุออกก้นแล้วนำขึ้นพาดย่าง บนหลักไม้ง่ามสองอันที่ปักไว้ปากหลุมไฟรางทั้งสองด้านคอยนั่งพลิกหมุนและตรวจไฟอยู่อย่างพิถีพิถัน …หมูหันแบบบ้านป่าครับ… มันเป็นวิธีย่างหรือหันแบบป่ายังไงล่ะครับ ใบตองไม่ใช่ยัดเอาไว้ในหมู ดูเป็นตัวเหมือนตอนที่มันเป็นๆ เท่านั้น แต่กลิ่นของใบตองจะทำให้เนื้อหมูหอมยิ่งขึ้นและระอุ สุกทั่วกัน เกลือที่คลุกใบตองก็จะกระจายไปตามเนื้อช่วยให้มีรสเค็ม ความจริงเขาใช้ใบตองเฉยๆ ไม่ต้องใส่เกลือก็ได้ แต่ทำน้ำจิ้มไว้จิ้ม ทีนี้เราไม่มีน้ำจิ้ม ก็เลยต้องอาศัยเกลือให้หมูมีรสเค็ม พอสุกดีก็ผ่ารอยที่เย็บไว้เอาใบตอง ออกรับรองว่าตัวแค่ไม่มีเหลือ

(ไพรมหากาฬ หน้า 37-38)

จากข้อความที่ตัดตอนมานี้บอกให้ผู้อ่านทราบว่า พนมเทียนสะท้อนความรู้เรื่องนี้ให้เห็นว่า การแสวงหาอาหารประเภทเนื้อหมูขณะอยู่ในป่า ซึ่งรพินทร์นำมาทำเป็นหมูหันแบบบ้านป่า ซึ่งเป็นวิธีการที่ง่ายๆ รสชาติก็ดี

******************************

หมายเหตุ : เนื้อเรื่องคัดลอกบางส่วนจากวิทยานิพนธ์เรื่อง วิเคราะห์ภาพสะท้อนเชิงพรานในนวนิยายเพชรพระอุมา ของพนมเทียน ซึ่งคุณสริญญา คงวัฒน์ ได้เสนอต่อมหาวิทยาลัยทักษิณ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย พฤษภาคม 2545

หน้า 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
ถอยหลัง.......หน้าต่อไป

เส้นทาง : สารบัญ เดินป่า ล่าสัตว์ แกะรอยการยังชีพในป่า