ศิลปินแห่งชาติ
สาขาวรรณศิลป์ ปี 2540

คำประกาศเกียรติคุณ
นายฉัตรชัย วิเศษสุวรรณภูมิ
ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป

นายฉัตรชัย วิเศษสุวรรณภูมิ นามปากกา “พนมเทียน” เกิดเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2474 ที่จังหวัดปัตตานี เป็นนักเขียนผู้สร้างผลงานทางวรรณศิลป์ที่ทรงคุณค่าไว้อย่างมากมายและต่อเนื่องมาเกือบ 5 ทศวรรษ ผลงานของเขาปรากฏแพร่หลายเป็นที่นิยมของผู้อ่านตลอดมา โดยเฉพาะนวนิยาย ซึ่งมีจำนวนถึง 38 เรื่องหลายเรื่อง เช่น จุฬาตรีคูณ เล็บครุฑ เพชรพระอุมา และศิวาราตรี มีความโดดเด่นเฉพาะตัว อย่างที่จะหานักเขียนอื่นในแนวเดียวกันมาเทียบเคียงได้ยาก

“พนมเทียน” เป็นนักฝัน เขาถึงสามารถใช้จินตนาการสร้างสรรค์ผลงานโดยมีความรอบรู้ และประสบการณ์อันหลากหลายเป็นพื้นฐาน งานเขียนของเขาจึงมีหลายประเภทหลายแนว คือ มีทั้งประเภทจินตนิยาย อาชญนิยาย นวนิยายแนวสืบสวนสอบสวน แนวผจญภัย แนวพาฝัน ตลอดจนสาระนิยาย คุณลักษณะเด่นอีกประการหนึ่งของเขา คือ การใช้ภาษาด้วยลีลาอันงดงามและให้ภาพที่คมชัด งานของเขาจึงส่งผลสืบเนื่องไปถึงการสร้างงานศิลปแขนงอื่น เช่น ละครวิทยุ ละครเวที ตลอดจนเพลงประกอบละครเวที โดยเฉพาะเรื่อง จุฬาตรีคูณ นั้น เป็นที่นิยมกันมาตลอด 5 ทศวรรษ

นอกจากเรื่อง จุฬาตรีคูณ จินตนิยาย เรื่องศิวาราตรี ของ “พนมเทียน” ยังเป็นแรงบันดาลใจให้ “สกลวรรณ” นำ ศิวาราตรี มาเขียนเป็นร้อยกรองยาวกว่า 30,000 คำกลอน โดยอาศัยความงามแห่งภาษาร้อยแก้วของ “พนมเทียน” เป็นพื้นฐาน งานเขียนของ “พนมเทียน” มิได้เพียงแต่พาผู้อ่านเข้าไปสู่โลกแห่งจินตนาการที่มีแต่ความบันเทิงใจ หากอ่านอย่างพินิจพิเคราะห์ จะเห็นได้ว่าผู้เขียนยึดหลักการมนุษยธรรมอย่างมั่นคง เขาเห็นว่าโลกและชีวิตดำรงอยู่ด้วยมนุษยธรรม สันติภาพและภราดาภาพ อันเป็นอุดมการณ์ของมนุษย์ชาติ ผลงานของเขาจึงให้ทั้งความสำเริงอารมณ์และคุณค่าแห่งสาระที่แฝงอยู่เยื้องลึก “พนมเทียน” ได้สร้างสรรค์ผลงานทางวรรณศิลป์ที่งดงามและมีคุณค่า ประทับใจผู้อ่าน ต่างรุ่น ต่างวัย และต่างสถานภาพ มาเป็นเวลายาวนานเกือบครึ่งศตวรรษ

นายฉัตรชัย วิเศษสุวรรณภูมิ จึงได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปีพุทธศักราช 2540

หมายเหตุ :
ศิลปินแห่งชาติ หมายถึง ผู้สร้างสรรค์งานศิลปะที่เป็นประโยชน์แก่สังคมหรือแก่ชนในชาติ โครงการศิลปินแห่งชาติ เกิดขึ้นด้วยเจตนารมณ์ จะยกย่อง เชิดชูบุคคล ผู้สร้างสรรค์งานศิลปะทุกแขนง อันเป็นที่ประจักษ์แล้วว่า สมควรกับฐานะ ศิลปินแห่งชาติ

นอกจากยกย่องเชิดชูด้วยเกียรติและฐานะแล้ว ศิลปินแห่งชาติ พึงได้รับหลักประกันตามสมควรแก่เกียรติและฐานะนั้นอย่างน้อยหลักประกันด้าน การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะที่ศิลปินท่านมีอยู่หรือที่จะทำต่อไป


เส้นทาง : สารบัญ ผู้ประพันธ์ ศิลปินแห่งชาติ